Özledim seni İstanbul

Hain bir sevgili nasıl özlenirse

Öyle özledim…

Kendini affettiren mavi gökyüzünü özledim

Kalabalık otobüslerinden inince

Yüzümü okşayan serin boğaz esintini özledim…

Yapış yapış sıcaklarının ardından

“Bu sabah yağmur var” dedirten

Kısa, tutkulu, coşkulu yağmurlarını özledim…

Bazen kızdıran,

bazen güldüren,

bazen düşündüren

Tuhaf ama sıcak insanlarını özledim…

Her gün senden vazgeçip

Her gün yeminini bozan

Tövbekar aşıklarını özledim…

Kuralsızlığını, karmaşanı

sınırsızlığını özledim…

Çarşıda, pazarda “ablacığım” olmayı

“Gözünü seveyim” diyerek iş yaptırmayı

Özledim…

Cebinde parası olmayan çocuğa

“atla delikanlı” diyen şoförlerini özledim…

Özledim seni İstanbul

Hani bir sevgili nasıl özlenirse

Ben de seni öyle özledim…

10/08/2008

Saat 19:40… Cuma. Haftanın sonu. Zaman benim için geçmiyor. Acaba hiç aklıma gelir miydi; benim için bu kadar güzel anılarla dolu olan bir yere aylar süren heyecanlı bir bekleyişin ardından gelip, geldiğimin ilk haftası bunalıma girmek…

Geldiğimden beri neredeyse her gün yağmur yağdı. Çok yorucu bir yolculuk geçirdim. Sanırım daha ilk geldiğim gün birkaç kilo verdim. Korkunç bir Pazar gününe uyandım. Hani bir yere gidersin de sabah uyandığın odayı yabancılarsın ya… sonra da ahh dersin, hatırlarsın kısa bir süreliğine oraya geldiğini. Ya bu süre belirsizse ve sen hazır olduğunu sanıp aslında hiç de hazır değilsen bu yeni yere? ve kendini hayatında hiç hissetmediğin kadar yalnız hissediyorsan, belki de ilk defa …

Her baktığın yer sana bambaşka güzel bir şeyi hatırlatıyorsa… Ve bir daha hayata hiç o anıları yaşadığın andaki kadar susamış bakamayacağını anladıysan… artık büyüdüğünü, gerçekten büyüdüğünü anladıysan, ama hangi yöne doğru büyüdüğünü anlamakta zorluk çekiyorsan… sana belki de ilk defa uzun süre kaybedip sonra tekrar kavuştuğun özgürlüğün bile heyecan vermiyorsa… ilk defa ama ilk defa bir yere bağlı olmak, ait olmak istiyorsan… ve beklediğin umutlar da tek bir satırla tarihe karıştıysa…

Hiç böyle hissettin mi? Bildiğin bir yerde kayboldun mu? Mesela aynaya bakarken kayboldun mu hiç? Tam güçlü bir kasırgayla savrulup kendini yeni hayatının tam ortasına atıp adapte edecekken bir anda bıçak gibi kesildiyse rüzgar… “alışamadım havasına suyuna” diyerek geçiştirmeli mi dersin? Hayat da burada güneş gibi bir doğuyor, bir gizleniyor diye mi yorumlarsın? Hangisi daha inandırıcı? Daha koşmadan yorulduysan… Kendini belki de ilk defa güçsüz hissediyorsan. Ve en çok da bunu itiraf edebiliyor olmak seni üzüyorsa. Tüm hayatını adadığın rüyalarını inşa edecek bile gücü kendinde bulamıyorsan… Ne yapmalı? İçindeki ses bile sustuysa… Hangi sese kulak vermeli?

Çok değil birkaç ay önce, yepyeni bir kariyer planı yapabilecek kadar cesur, yepyeni üçüncü bir dil öğrenecek kadar hırslı, yurtdışına yerleşebilirim diyecek kadar kendinden emin olan sen, şimdi yağmura teslim mi olacaksın? Hangi bulut cesaret edebilir senin düşlerini eritecek yağmurları taşımaya? Hangi rüzgarın haddine seni savurmak? Bu günlere kolay gelinmedi. Bir insanı inşa etmek bir binayı inşa etmek kadar kolay değil. Düşe kalka, depremlerle, sellerle boğuşarak, yıkıldıkça her defasında ders alıp yeniden kurarak, emek emek var oluyor bir insan. Bu özgürlük kolay elde edilmedi. Kendini özgürlük sandığın düşüncelere mahkum ettiğin günleri ne çabuk unutuyorsun. Şimdi savaşın ortasında kılıcını kınına koyup beklemek niye? Senin ihtiyacın olan senden başka bir şey değil, hiçbir zaman da olmadı. O günlerce sabahlayan kıza ne oldu? Sular seller gibi ezber yapan, otobüs peşinde koşturan, aylarca iş arayan, yemeğinden, uykusundan, süsünden püsünden feragat eden, bir hiç uğruna her şeyini veren kız şimdi her şey uğruna neyini vermekten korkuyor, tir tir titriyor?

Ne zaman birine ihtiyacın oldu ki şimdi yalnızlıktan bahsediyorsun? Yaşamak nefes almaksa senin yerine kim alabilir o nefesi, kim suyunu içebilir, kim yemeğini yiyebilir? Kim senin yerine düşünüp, senin yerine hayal kurup senin yerine hareket edebilir ki? Sen sen olmaya, öyle yaşamaya, hem de en üstte yaşamaya, en önde koşmaya, hayatı son damlasına kadar içmeye mecbursun. Sorumlusun dipte bıraktığın her zerreden. Hep kazanmak zorundasın, bir yarışta değilsin çünkü, insan kendiyle yarışamaz bu yüzden de bir şeyi yapmak demek senin için bir şeyi başarmakla aynı anlama geliyor. Senin senden, ama “gerçek sen”den başka bir ihtiyacın yok. Ne zaman oldu ki? Diğer kızlar gibi ne zaman sana iltifatlar eden, kendini iyi hissettiren birilerine ihtiyacın oldu ki, veya ne zaman birinden yardım aldın ki, ne zaman birine bir şey danışıp da bu nasihatı kullandın ki? Şimdi yaşamaya, hem de dolu dolu, doya doya her anını kana kana yaşamaya mecbursun. Sen yaşamaktan değil, hayat seni yaşatmaktan yorulmalı. Çağrıldığın yere koşarak gidecek kadar enerjik, gerekirse saatlerce oturduğun yerde duracak kadar sabırlı, on bin kez de olsa tek bir satırı anlamaya çalışacak kadar ısrarlı, on kere de kaçırsan bir sonraki trene binecek kadar da hırslı olacaksın. Unutma, bu ufku yağmur yemekten çekmiş diyarda senden daha çılgın kimse yok, olamaz da! Unutma önünde seçenek yok, şık yok, hele ki “E şıkkı” hiç yok, olmayacak da!

LA MOME – KALDIRIM SERÇESİ

Geçen yıldan bu yana hala “Kaldırım Serçesi” filmini izlemediyseniz, hiç vakit kaybetmeden izleyin derim.

En iyi kadın oyuncu ve en iyi makyaj Oscar’ına layık görülen La Mome  - Kaldırım Serçesi şarkıcı Edith Piaf’ın biyografisi. Uzun zamandır gözyaşları içinde izlediğim ender filmlerden biri. Film her karesinde öylesine  yoğun duyguları tüm çıplaklığıyla izleyiciye yansıtmış ki, Edith’in büyüleyici sesi eşliğinde filmin karelerinde onunla birlikte savrulduğunuzu hissediyorsunuz. Aşk acısını ve sanat aşkını hiçbir filmde bu kadar canlı hissetmemiş, bir büyük şehrin insanları nasıl yuttuğunu bir çocuğun gözlerinden hiç bu kadar dokunaklı izlememiştim.

Film için “tek kelimeyle…”  diye başlayan bir cümle kurmak çok isterdim ama inanın ne bu büyülü sesi, ne onu canlandıran Marion Cotillard’yı, ne de şarkı söyleyerek geçen aşk, acı, gözyaşı, şöhret, tevazu, bunalım ve devamında uyuşturucuya teslim olarak sağlıksız biten bir yaşam öyküsünü tek kelimeye sığdırmak imkansız !

Hep söylediğim bir söz vardır: Birden fazla dünyaya gelme imkanım olsaydı birinde büyük kitlelere hitap eden ünlü bir şarkıcı, birinde dil bilim (linguistik) üzerinde uzmanlaşan bir akademisyen, birinde de şef aşçı olmak isterdim. Sonra da aynı espriyle bitiririm sözlerimi “ ama bu hayatımı harcayamam, gazeteci-yazar olacağım”.  Sanırım şarkıcı olsaydım Edith Piaf olurdum. Onun kadar hırslı, güçlü, cesur, özgün, onun kadar aşık ve inançlı ve bir o kadar da Paris’li.

Herkese iyi pazarlar…

15.06.2008

(Babalar Günü)

Dünyanın belki de en çok ziyaret edilen şehri… Uğruna şarkılar yazılan, filmler çekilen, romanlar kaleme alınan, romantizmin ve Fransa’nın başkenti Paris, bu ünü gerçekten hak ediyor mu ?

Bana sorarsanız EVET! Hem de fazlasıyla…

Paris hiç bitmeyen bir senfoni gibi… Yaşayan, nefes alan, koşan, durup dinlenen, özgür ama bir o kadar da bağımlı, tutku dolu, mesafeli ama sizi baştan çıkaran sıcacık bir şehir…

Mimarisi, sokakları, saatlerce izlemeye doyamayacağınız insan kalabalıkları, yemek kültürü, cafe’leri, muhteşem metro ağı ile hem büyük şehrin koşturmacasını temsil ederken hem de asırlık binalarıyla tarihin tanıklığını yapıyor. Şehri ikiye bölen Seine nehri ve üzerine uzanmış köprüleri, adacık üzerindeki görkemli Notre Dame Kilisesi, Montmarte ressamlar tepesi, Sacre Coeur kilisesi ve şehrin kalbine bir süngü gibi saplanmış olan Eiffel Kulesi. Paris’in yegane sembolü olan insan eliyle yapılmış bu görkemli yapı, huzuruna yaklaştıkça insanda garip bir saygı ve hayranlık hissi uyandırıyor.

Bahçeleri, Versailles gibi sarayları, La Concorde, Charles de Gaulle Etoilé gibi meydanları, bakanlık senato binaları, kiliseleri, dünya modasının kalbi Avenue Des Champs Elyseés caddesi, Moulin Rouge, Lido gibi showları, sanat akademileri, Louvre, D’orsay gibi müzeleriyle Paris hiç eskimeyen bir tarih kitabı gibi… Göz alıcı sayfalarını çevirdikçe sizi içine alan bir kitap. Siz sokaklarını adımladıkça biraz o oluyorsunuz, o biraz siz… Şehri terk edene kadar bu etkileşim sürüyor ve ayrıldığınızda bir parçanız orda kalırken Paris ellerinize yüzünüze gözlerinize bulaşmış oluyor.

Paris gibi insan kalabalıklarının da kendilerine has bir çizgileri var. Aynı kıyafeti giyen iki insan görmeniz çok zor. Özellikle olgun kadınların makyajları, saçları, duruşları son derece özgün. Kadınlar dimdik yürüyorlar, başları hep yukarda, çok sade ama şık giyiniyorlar. Bana kalırsa bu halleriyle Fransızlar özgüveni son derece yüksek bir toplum portresi çiziyorlar. Şehrin her köşesi çok çok bakımlı ve temiz demek mümkün değil, ne de olsa büyük bir şehir ancak bir örnek vermek gerekirse; restorasyon yapılan binaların üzerine görüntü kirliliğini engellemek için binanın son halinin aynı boyutlardaki resmi asılıyor. Bu gerçekten çok ince bir düşünce ve Paris’in estetik kaygılarını çok iyi ifade ediyor.

Ya romantizm…? Paris romantik bir şehir mi ? Aslında yollarında güller saçılmıyor, fonda aşk şarkıları çalmıyor, mum ışıklarıyla aydınlanmış da değil! Ama romantik şehirden kastedilenin ne olduğunu bir örnekle anlatmak isterim. Bilirsiniz dünyanın her yerinde turistlere ilgiyle ve merakla bakılır. Turist, kısa süreliğine farklı bir kültürden, ülkeden gelmiştir ve bir daha muhtemelen yüzü görülmeyecektir. Bu yönüyle turistler her ülkedeki malum çapkınların ilgi odağıdır. Paris’te de bu durum böyle elbette. Ancak bir fark var; Paris’te erkekler kadınların vücuduna değil gözlerinin içine bakıyorlar… Cinsel olarak o kadar doymuş bir toplum ki… Kim bilir belki artık yüzdeki anlam, belki gözlerdeki kimlik, pırıltı, tutku ile ilgileniyorlar. En önemlisi de her insanın, her kadının, her aşkın bir adı var Paris’te… Bu tutkuyu metro köşelerinde birbirine sımsıkı sarılan aşıkların gözlerinde görmek mümkün. İşte romantizmden kastedilen bu bana kalırsa. Elbette tüm bu romantizmde Fransızca’nın büyüsünün de etkisi çok büyük.

Paris’te Seine Nehri üzerinde fonda 6 dilde rehberlik hizmeti olan teknelerle turlayabilir, Haussmann isimli mimar tarafından 19. yüzyılda yeniden düzenlenen geniş ve şık bulvarlarda dolaşabilir, her biri şaheser olan binaları izleyebilir, Eyfel kulesinin tepesine çıkabilirsiniz. Klasik turistik yerlerin ve Galleries La Fayette gibi alışveriş mekanlarının yanı sıra, Jardin du Luxembourg, Bastille, La Defencé, La Muette, Saint Michel ve Sorbonne Üniversitesi gibi yerleri de ziyaret etmenizi tavsiye ederim. Luxembourg bahçeleri görsel bir şölen gibi tam bir kafa dinleme yeri. Etrafta Zen, Yoga üstatları eşliğinde meditasyon yapan insanlar görmek mümkün. Bastille çok kozmopolit bir bölge, renkli bir yer, sokak operacılarından travestilere bizim Beyoğlu’nu andırıyor. La Muette ise Monet’nin müzesinin de bulunduğu çok sakin bir yer. Daha çok ana okulları, kreşler bu bölgede yer alıyor. Metrodan inip biraz yürüyünce ünlü masalcı La Fontaine’in heykeli karşılıyor sizi. Pazar sabahı yürüyüş yapan aileleri, çocuklarını dolaştıran genç babaları görüp hayran kalabilirsiniz. Saint Michel ise çok duyulmamış markaların ve mağazaların yer aldığı lüks bir semt, koleksiyon giysiler almak istiyorsanız bu bölge biçilmiş kaftan. Son bir şey; Champs Elysée üzerindeki Sephora isimli devasa parfümeriye uğramadan ülkenize dönmeyin. Kadınlar gidince ne demek istediğimi anlayacaklar 

Paris gerçekten de hiç bitmeyen bir senfoni, kalıcı bir parfüm gibi… Siz de bir enstrüman olarak bu senfoniye eşlik ediyor, bu armoninin içine karışıyorsunuz. Bu parfümün alt notalarından biri oluyorsunuz ve ayrıldığınızda uzun süre kokusunu üzerinizde hissediyorsunuz…

Melissa Kübra Yelkenci
24.05.2008

Bildiğiniz gibi Avrupa’da bir çocuk reşit olunca eline ekmeğini alıp, evden ayrılmanın hesaplarını yapmaya başlar. İster evlensin ister bekar kalsın ailesi sonuna kadar ona bakmak durumunda değildir. Hele ki kredi ile ev sahibi olma, kira öder gibi ev taksiti ödeme sistemi de yaygınlaştığından bu yana, son yıllarda gençler kendi dairelerini de satın almaya başlamışlardır. Batı toplumunda son derece yaygın olan 18 yaşından sonra evi terk etme ve yalnız yaşama modası Türkiye’de genç kızlarda ne oranda yayılır bilemiyorum ama erkek çocuklarda da şu anda çok büyük oranlarda olmadığını düşünüyorum. Neden mi? Çünkü biz “annesinin kuzusu” bir toplumuz da ondan…

Kuşkusuz her doğan bebek annesi için büyük bir aşkla sevdiği canından değerli varlığıdır. Ama oğulları anneler için bir başkadır bizim toplumumuzda. Babanın “Erkek adamın erkek evladı olur” misali kendi erkekliğini erkek çocuk sahibi olarak vurgulaması gibi, anne de kadınlığını “erkek çocuk doğurarak” kanıtlar bir ölçüde. Anneler kutsaldır ama, toplumun gözünde erkek anneleri daha bir kutsaldır.

Her anne için oğlu mükemmeldir. Her işin üstesinden gelebilecek bir superman’dir adeta. Anneleri onların tüm hatalarını gözardı eder, affederler. Anneler “aslan oğullarına” o kadar çok sevgi, ilgi ve şefkat verirler ki bu çocuk hayatı boyunca bu ilgi ve sevgiyi arar durur. Her kadından aynı hoşgörüyü bekler. Gözlerini hayata ilk açtıkları andan itibaren onlar adına herşeyi düşünen, yediren, içiren, giydiren, arkalarını toplayan bir kadın vardır. Bu nedenle hayatları boyunca detayları başkalarının düşünmesini ve hayata geçirmesini beklerler, kadınların erkeklere hizmet etmesinin doğal bir şey olduğunu sanır ve bu hizmeti yapacak birilerini ararlar. İşte bu rahatlığı bırakıp evlenmeden önce yalnız yaşamak çok zor gelir Türk erkeklerine… Bu nedenle 35’ine merdiven dayamış ama hala annesinin yanında yaşayan bir çok erkek görmek mümkündür toplumumuzda. Evlenmek Türk erkeği için tüm bu hizmet yetkisinin annesinden karısına bir nevi “devir teslim töreni”dir.

“Aslan oğlum” edebiyatından gerçek hayata adım atan çocuk aslında savunmasızdır, eleştirilmeye, hatalarının yüzüne vurulmasına, “en iyi” olmamaya alışık değildir. Bu nedenle de ilişkilerinde bocalar. Gerek toplum gerekse ailesi tarafından “erkek olmak” konusunda “erkek dediğin…” diye başlayan cümlelerle öylesine eğitilmiştir ki o a yaşa kadar, hatalarıyla eksikleriyle kendi sorumluluğunu almak ona zor gelir.

Evet anneler çocuklarını dev aynasında görürler. Kirpinin yavrusunu “pamuğum” diye sevmesi gibi… Peki ne yapsın kirpi sevmesin mi? Elbette ki sevgi bir çocuğun en önemli ihtiyacıdır. Ancak bu sevgi, çocuğu kendisi hakkında gerçeküstü bir fikre götürmemeli. Onu ileride hayatın yükleyeceği sorumluluklardan uzaklaştırmamalı. Bu sevgi ve ilgi onu bazı bilgi ve becerilerden mahrum da bırakmamalı. Onu bir birey olmak konusunda engellememeli. Yoksa karşılıksız sevgi bir annenin çocuğuna vereceği yeri doldurulmaz en sağlıklı gıdadır. Yeter ki bu sevgiyi faydalı şekilde yönlendirebilelim…

Başlık sizi yanıltmasın, amacım çiçek piyasasını canlandırmak değil elbette. Bugün anneler günü de değil. Ama bugün henüz anne baba olmamışsanız da annelerinizi anlamanız için bir sayfa daha açmak istedim hayatınızda… Beyaz bir sayfa.

Siz ilk ana rahmine tutunup annenizin kanına-canına ortak olduğunuz andan itibaren bu genç kadının bir parçası oluverirsiniz. Sonraki dokuz ay boyunca her kıpırtınızı hisseden annenizin karnında tüm ihtiyaçlarınızı karşılarsınız. Onun enerjisine, gıdasına, sıcaklığına, hayatına ortak olursunuz.
Gün gelip dünyaya gözlerinizi açtığınızda, ilk nefesinizi alıp ilk çığlığınızı attığınızda bu genç kadın yanıbaşınızdadır. Zaten dokuz ay sonunda sizden ayrılmaya hemen alışamaz… (Doğrusu buna hiçbir zaman da alışamaz) İlk açlığınızı sizle paylaşan, size ilk besini kendi canından akıtan odur. Üşümeyi de ısınmayı da onun yanında öğrenirsiniz. İlk adımlarınızı ona doğru atar, ilk sözcükleri ondan işitirsiniz. Bundan dolayıdır tüm dillerde ilk dile “ana dil” adı verilir.

Binbir zorlukla geçen dokuz ayın ve doğumun ardından son derece titiz bir eğitim dönemi başlar. Yardım olmaksızın yaşamına devam etmesi imkansız olan siz, ilk tuvaletinizi onun yanında öğrenirsiniz, banyo keyfini ilk onla yaşarsınız. Düşüp yaralandığınızda acınızı dindiren, şifayı veren o değildir ama ateşiniz yükseldiğinde düşürmek için sabaha kadar başınızda bekleyen odur, korktuğunuzda kanatlarına sığındığınız, sizi temizleyen, saçlarınızı tarayan, tırnaklarınızı kesen, sizi giydiren, bağcıklarınızı bağlayan, dışarda minik ellerinizi sımsıkı tutan annenizdir. Anneniz sizi bir bitki gibi özenle, sevgiyle, şefkatle yetiştirir. Gözlerinden sakınır, en ufak bir zarar gelmesini dahi istemez.

İster cahil olsun, ister bilinçli, ister yoksul ister varlıklı her anne kendi gücü yettiği, aklı erdiğince yavrusunun en iyi şartlarda, en güzel şekilde yetişmesini, kendi sahip olduğu imkanların kat be kat üzerinde bir hayat yaşamasını tüm kalbiyle ister ve bunun için var gücüyle mücadele eder. Çoğunlukla en iyi eğitimi almanızı, en güzel işlerde çalışmanızı, dürüst, ahlaklı, sevecen olmanızı, güzel arkadaşlıklar kurmanızı, topluma ve çevrenize faydalı olmanızı, güzel beraberlikler yaşamanızı, güzel çocuklara sahip olmanızı ister. Sizin başarılarınızla gurur duyar, unutmayın bir başarı kazandığınızda en içten alkışı ondan alırsınız.

Bir anne, yavrusunun hayatı söz konusu olunca kendininkinden vazgeçer. Dediğim gibi o aslında bir türlü ondan ayrı olmanıza alışamaz, ana rahminden çıktığınızdan bu yana tam olarak güvende olduğunuza ikna olmaz, gözünün önünde olmadığınız sürece içi rahat etmez. Biraz gecikince telefona sarılır, sabırla yolunuzu gözler. Derdinize ortak olur, sevincinizi onla paylaşmanızı ister, tıpkı ilk çığlıklarınızı ve gözyaşınızı olduğu gibi her feryadınızı duymak, her üzüntünüzü bilmek ister. Kendi yuvanızı kurduğunuzda dahi kenara çekilmez, çocuklarınıza göz kulak olur, desteğini her an hissedersiniz.

Anneler her ne hata yaparsanız yapın size kapılarını kapamazlar, sabırla bir gün dönmenizi beklerler. Asla gurur yapmazlar, herşeyi ama herşeyi affederler. Anneniz sizi asla terk etmeyecek olan yegane sevgilidir. Bundandır ki “ana gibi yar, Bağdat gibi diyar olmaz” deyişi çok isabetlidir.

Hayatınıza doğru ya da yanlış onlarca insan girer ve çıkar. Arkadaşlar gelir, gider ama tüm bunların sonunda anneniz hep sizinledir. Sizin tarafınızdadır, tüm dünya size karşı bile olsa, o, yine bomboş tribünlerdeki en ateşli taraftarınızdır. Her adımınıza tempo tutmaya, kalp atışlarınıza ortak olmaya bıkmadan usanmadan aşkla devam eder. Sizin asla kötülüğünüzü istemez, tehlikeleri sizden önce fark eder, siz uyurken nöbet tutar adeta, “farkında olmadan daldığınız kabuslardan sizi uyandırmaya çalışır.”
Yeryüzünde hiçbir Allah’ın kulu sizi anneniz kadar sevemez, koruyamaz, iyiliğiniz için savaşamaz!.. Bunu er ya da geç her evlat anlar.
Telefonda geçiştirdiğiniz, bazen çok fazla dırdır ettiğini, hayatınıza çok fazla müdahale ettiğini düşündüğünüz, sürekli aç olup olmadığınızı, üşüyüp üşümediğinizi, güvende ve mutlu olup olmadığınızı bilmek isteyen bu şefkat kahramanlarını bugün kırmayın. Bugün ona sarılıp başınızı omzuna koyun ve hiçkimsenin size öyle sarılamayacağına yeniden tanık olun. Bugün annenize beyaz, bembeyaz çiçekler alın….

11.01.2008
Melissa Kubra Yelkenci

Sen güzel gözlerini aç diye
Ellerimizi kaldırdık göğe
Bir çift kanat geçirdik ümide
Savurduk onu bir mucizeye
Sen uykundan uyan diye…

Barış, son yıllarda popüler TV kültüründe doğan ve sönmemek üzere en parlak yıldız olmayı hak eden, nadir sanatçılarımızdan biridir… Basamakları hızlı tırmanışında Cem Karaca ve Barış Manço gibi devleri sesinde, şarkılarında, görüntüsünde yansıtması çok etkili oldu. Evet ama bir şey daha var ki onun bu kadar sevilmesindeki en büyük faktör, efendiliği, güzel yüreği, rocker olmasına rağmen çok düzenli bir hayat yaşaması, sıcakkanlı ve sevecen kişiliği, aile terbiyesi, konserlerindeki performansı, sevenleriyle olan iletişimi ve daima canlı söylemeyi tercih edecek güzellikte bir sese sahip olmasıydı. Ancak bu genç yıldızın parlamasıyla gökyüzünden kayması bir oldu. Bu yazının kaleme alındığı dakikalarda Barış için umut nöbeti hala sürüyor. Her geçen dakika umutlar tükenip yerini dualara, mucize bekleyişlerine bırakıyor.
Barış’ın kazası bir yandan da, bizler gibi gencecik yaşında hayatının baharında olanların birçok şeyi yeniden gözden geçirmesine sebep oluyor.  

Araçtaki üç kişiden yalnızca biri yıldızdı, diğer iki genç kız orada yaşama gözlerini yumarken, Barış günlerdir yaşıyor. Mucizeleri, hayatın karşı konulmaz kısalığını, planların beklenmedik geçersizliğini, var oluşu ve elbette ölümü hatırlatıyor. Hiç bitmeyecek gibi yaşadığımız bu hayat maratonu hiç ummadığımız, yapacak çok işimizin olduğu, hayallerimizin, ideallerimizin kıyısında, tam bir yere yetişecekken, belki akşamına kendi yaş günümüze davetliyken duraksayabilir ve son bulabilir.  

Hangi yaşta olursak olalım geriye dönüp baktığımızda nasıl bir hayat yaşadık diye soruyor muyuz kendimize? Hayatın onurlu mücadelesine rekabet gözüyle mi baktık? Hırslarımızın peşinde mi koştuk? Başkalarını ezmek mi zevk verdi bize, ezilenleri korumak mı? Egomuzu mu tatmin etmekti yoksa ruhumuzu mu terbiye etmekti bize zafer hissini yaşatan? Asıl zafer birine haddini bildirmek miydi yoksa öfkemizi yenmek miydi? Kaç kalp kırdık? Kaç kişinin gönlünü aldık? Kaç kişinin arasını bulduk? Kaç yoksulu sevindirdik? Kaç kişinin yardımına koştuk? Kaç kişiyi bağışladık, hakkımızdan vazgeçtik? Kötülüğe iyilikle karşılık verdik? Güzel söz söyledik, ilk merhabayı kaç defa biz söyledik?      

Evet ben de sizler gibi, Barış’ın bu genç yaşında bizlere veda edeceğine inanmıyorum, inanmak istemiyorum. Çünkü bazı genç sanatçıların uyuşturucu operasyonlarında gözaltına alındığı, hüküm giydiği, ahlaki değerlerini yitirip, kendini kaybettiği ülkemizde onun gibi “ailelerin rockçısı” olmayı hedef edinmiş, mütevazı, hayat dolu ve gerçekten gençlere bu yönüyle örnek olan, hayata bu kadar yakışan bir sesin uzun yıllar bizlerle olmasını canı gönülden istiyorum. Barış oynadığı dizideki rolüyle de izleyenlere unuttukları çok güzel şeyleri hatırlatıyordu. Günümüzdeki vıcık vıcık ilişkiler, bazı şeylerin özel olmaktan ve beraberinde güzel olmaktan çıktığı bir toplum modeline özenildiği bir dönemde “Tarık ve Naz” bir sembol oldular. Öyle ki, diziyi ilk gördüğümde anneme “anne bu çizgi film gibi bir dizi ne diye izliyorsun?” demiştim. Bir erkekle bir kızın bakışması, birbirinden çekinmesi, nazlanması, duygularını gizlemesi gibi kavramlar ne yazık ki artık çizgi filmlere konu olacak kadar uzak ve çocuksu kalmıştı. İşte Barış böyle masum, saf ve temiz duyguları, böyle aşkları hatırlatıyordu “Yalancı Yarim”’de. Evet annem kendi gençliğindeki güzellikleri buluyordu belki de.  

İnsan o kadar dolu dolu bir varlık ki gerçekten, bu varlığa biçilmiş ömür bu ruha yetmiyor. Varlığımızın ne dünyada başladığına ne de son bulduğuna inanmıyorum.

Barış derin uykusundan uyanırsa karşısında tek yürek olmuş, evladına sanatçısına sahip çıkan bir Türkiye bulacak, yok eğer uyanmazsa varlığı bir başka diyarda devam edecek sonsuza kadar…
Melissa Kübra Yelkenci /Temmuz 2007

* hastalığı geçirmekten ziyade hastayı rahatlatmayı amaçlayan tedavi çeşidi. 

Ah şu zaaflarımız olmasa belki de gerçekten “kainatın efendisi” olurduk…  “Ama insanı insan yapan da bazı zaafları değil midir” dediğinizi duyar gibiyim. Aşk insana has zaaflardan, hastalıklardan biri. Belki de en güzeli.

Aşkı sadece kadın ile erkek arasındaki çekim alanında sarhoş olmak gibi düşünmeyelim. Sabah uyandığınızda sizi harekete geçiren, içinize sıcacık dolan, iyi ki var dedirten herşey aşkın muhatabı olabilir. İşiniz, hobileriniz, üzerinde çalıştığınız bir proje, gözünüz gibi baktığınız bitkileriniz, emek emek meydana getirdiğiniz sanat eseriniz, yeni giysileriniz, eviniz, eşyalarınız…   

Kamera çekimlerinde bazı bayan sanatçılar yüzlerindeki kırışıklıkları örtmek için filtre koydururlar ya işte Aşk da böyle sihirli bir filtre. Tüm hataları örtüyor, eksikleri tamamlıyor, boşlukları dolduruyor.
Aşk insanı bir anda çok kararlı bir hale getirir, hayatınızda herşey hızlanır, kalp atışlarınız dahil. En temel ihtiyaçların bile önüne geçer aşk. Bilgisayar başında sabahlayan insanlar için uykudan daha kıymetlidir, bir dilim ekmekle akşam eden aşık açlığını hissetmez bile, üşümez, yorulmaz. Aşk bir tür doping gibidir.  

Aşk insan ruhunun doruğa çıkmasıdır, beden de ruhun elbisesi olduğu için onu da doruğa çıkarır. Hatta bazen beden bu yoğunluğu taşıyamaz, seyreltmek için onu paylaşmak ister. Sözle, yazıyla, çiziyle, dansla, yorularak, bağırarak, çağırarak, hoplayarak zıplayarak ama bir şekilde ifade etmek ister. Bu ifade ediş de aşkın semptomatik tedavisidir. Aşığı bir süreliğine rahatlatır. Her yiğidin bir yoğurt yiyişi, herkesin kendine has bir tedavi kürü vardır. Benimkisi şimdilik yazmak peki ya sizinkisi?  

Melissa Kübra Yelkenci /Haziran 2007

Bu başlık bir filmin repliğinden alıntı. Evet doğru hatırlıyorsunuz: “Truman Show”. Jim Carrey’nin başrolünü oynadığı filmde  Truman büyük bir adada yaşamaktadır. Bir gün yaşadığı hayatın tamamen sahte olduğunu farkeder. Truman doğumundan beri kameralarla izlenmekte ve tüm dünyaya canlı yayınla izletilmektedir. Rating rekorları kıran bu programın çekildiği adada yaşayan herkes, aslında bu TV dizisinin oyuncularıdır. Truman adanın dışında bir hayat olduğunu bilmektedir, ancak adanın dışına hiç çıkmamıştır. Karşısına çıkan her insan onu idare etmektedir. Kimle tanışıp kime aşık olacağı, nerede yaşayıp, ne işle meşgul olacağı önceden planlanmıştır. Herşey onun “iyiliği” için yapılıyormuş gibi ona yansıtılmaktadır. Kendini özgür sanan Truman, aslında “burada yapılmışı var” misali ona hazır sunulmuş tercihleri seçmektedir. Peki kendini özgür sanan bizler yaşadığımız hayatın sahte olabileceğini hiç düşündük mü? Nasıl mı? Platon’un “idealar dünyasından” söz etmiyorum. Sözünü ettiğim sahtelik bizim önyargılarımızdan, bize sunulan hazır tanımlardan kaynaklanan türden bir sahtelik.Bizler karşı olduğumuz ideologların kaçının kitabını alıp okuduk? 
Nefret ettiğimiz insanların kaçına tarafsız yaklaştık?
İçimizden kaç kişi, hakkında dedikodu yayılan insanları kendi gözlerimizle suç üstü yakaladık?
Aramızda dağlar kadar fark olduğunu düşündüğümüz insanların, olayların, durumların hangisine “acaba ben yerinde, orada olsam” sorusuyla yaklaştık? Ya da hangisinin bizzat yerinde olduk?
“Ben ve öteki”, “biz ve diğerleri” diyerek böldüğümüz insanları anlamak için ne yaptık?Tansiyonun yükseldiği bir diyalogda karşınızdaki için -haydi dürüst olun- kaçınız “belki kötü bir gün geçirmiştir” diye düşünüp alttan aldınız?
Gerçekten bağışladığınız kaç kişi var hayatınızda?
Bu sorulara verilen olası yanıtlardan çıkardığım sonuç şu ki; 21.asrın insan ilişkilerindeki en büyük problem empatidir. Karşımızdakine anlayışla yaklaşmak, bir de onun açısından bakmak, onun da bir gerekçesi olduğunu bilerek ona bir şans tanımak, kısaca empati nedense bu bir solukta okuduğunuz cümle kadar kolay kurulmuyor. Bu nedenle de insanlar, kendi kafalarında, kendi önyargıları, yanılgıları, kalıplaşmış düşünceleri, tutumlarıyla oluşturdukları dünyalarında, kendi gerçekliklerinin hapishanesinde yaşıyorlar.

Bir diğer hapishane ise, onlara dayatılan, sunulan gerçekliklerin hapishanesidir ki bu bir tür hücre hapsidir. Truman, hayatının normal akışı sandığı şova devam ederken olağanüstü bir çaba harcamamıştır, oysa sahte dünyalara inandırılan kahramanlar tüm hayatlarını ve enerjilerini bu idealler uğruna harcayabilmektedirler. Örnek vermek gerekirse, tehlikeli tarikatlar bu sahteciliğe verilebilecek en çarpıcı örnektir. “Biz ve diğerleri”, “içerisi ve dışarısı”, “küfür ve mümin” gibi ayrımcılıklarla bir zihin kontrol mekanizması oluşturan bu yapılanmalarda  bu zihin kontrolü bozulmasın diye toplumla araya daha kesin çizgiler çekmek, toplumdan tamamen soyutlanmak için bir yöntemdir. İşte bunun, hayatında hiç uçağa binmemiş olan kahramana, üzerinde uçak kazası resmi altında “uçak yolculuğu çok tehlikelidir” yazan afişi kör gözüne misali sokmaktan ve sonra da karşısına geçip “Truman bu senin şovun!” demekten hiçbir farkı yoktur…

Melissa Kübra Yelkenci /Haziran 2007

 
Kediler – atlar – kuşlar – civcivler

İlk tanıdığım kedi halamın emektar kedisi Mino’dur. Kendisi Hollanda’lıdır, babanemler Türkiye’ye döndükten sonra yıllarca onlarla yaşamış, rahmetli dedem yağsız kıymalarla onu beslemiştir. Küçükken babanemlerde kuzenim Yelda ile kedi besler sonra onları çaya bırakırdık hangi akla hizmetse (!) Daha sonra bir kamyonun ezmesinden kurtulan gri renkli yeşil gözlü bir yavru kediyi sokakta bulup annemle eve getirmiştik. Felix benim eve getirdiğim ilk dört ayaklı hayvanımdı. Her ne kadar pek elimi süremesem de onu bıraktığımızda evde saatlerce ağlamıştık. İkinci ve son kedi maceram ise annemin doğum gününde 2001’de cami avlusunda bulup, aşılarını yaptırıp eve getirdiğim Minik’tir. Halis sokak kedisi olan Minik dünyanın sevimsiz kedilerinden biridir. Ama benim hayvanlara dokunma korkumu sayesinde yendiğim hayvan odur. Uykusundan uyanıp kapıdan içeri girerken bizi karşılayıp sonra tekrar küt diye uyuyakalmasını unutamam.Annem onu antibiyotiklerle besleyip, iyileştirmiştir. Ancak kedi daha sonra üreme döneminde asabi bir hayvan haline gelince, arkadaşımın bahçesine göz yaşları içinde salmak zorunda kaldık. Onun da arkasından epey yas tuttuk.
Atlarla tanışmam ise evimizin duvarlarını süsleyen at resimli küçük tablolar sayesinde oldu. Koltukların kollarına çıkıp ata biniyor süsü verirdim. Sonrasında Suzan Teyzemin evinin oradaki kişneyen atları hatırlıyorum. Tabi daha sonra binicilik dersleri aldım ama iyi bir at binicisi olamadan bıraktım maalesef.
İlk beslediğim kuş yeşil muhabbet kuşu Canım’dı. Cinsinden midir nedir cümle alemin kuşları Türkçe’yi söktüğü zamanlarda tek kelime etmemiştir. Ama maydonozların içinde yuvarlanır, musluktan akan suda duş alırdı. Kendisi 6 yıl yaşamıştır. Daha sonra yanına sarı bir dişi kuş aldıysak da, daha fazla bakamayıp teyzeme vermiştik. Onlar da kuşları kazayla özgürlüğüne kavuşturmuşlar. Arada birkaç kez evde civciv beslemeyi denesek de ömürleri hep kısa olur ve tavuk olamadan ölürlerdi. Daha sonra yine annemin doğum gününde ağabeyim bir papağan getirmişti eve. Ötmeyen bu tropik hayvan tam bir kazuletti! Kafesine aksesuar takalım derken evin içine uçmuştu ve garibim dolabın arkasına düşmüştü. Makas gibi gagasıyla ağabeyimi ısırmıştı sonra malum geri verip “Aşk Kuşları” adı verilen iki küçük cins papağan aldık. O arada Kuş Gribi salgını başlayınca hayvanları geri verdik ve hayvan besleme maceramız da böylece noktalandı.